De Rijksbrede quantumstrategie wil Nederland klaarstomen voor een toekomst waarin quantumtechnologie economische kansen kan vergroten, onderzoek kan versnellen en de digitale weerbaarheid kan versterken.
Het kabinet wil dat Nederland in 2035 een leidende positie inneemt in quantumtechnologie. De strategie richt zich daarom op meer dan wetenschappelijke vooruitgang. Ze verbindt innovatie aan praktische toepassingen, talentontwikkeling, veiligheid en samenwerking tussen overheid, kennisinstellingen en bedrijven. Dat kan Nederland helpen om kennis om te zetten in oplossingen die mensen en organisaties daadwerkelijk verder brengen.
Innovatie en toepassing verbinden
Quantumtechnologie bestaat uit verschillende ontwikkelingen, waaronder quantumcomputers, quantumsensoren en quantumnetwerken. Die technologieën zijn nog volop in ontwikkeling. Toch verkennen onderzoekers en bedrijven al waar ze waarde kunnen toevoegen. Quantumcomputers kunnen bepaalde complexe berekeningen mogelijk sneller uitvoeren. Quantumsensoren kunnen zeer nauwkeurig meten. Quantumnetwerken kunnen nieuwe vormen van communicatie ondersteunen.
Nederlandse bedrijven en onderzoekers kunnen hun technologie in de praktijk beproeven
Dat potentieel raakt uiteenlopende sectoren. In de zorg kan betere rekenkracht helpen bij onderzoek naar medicijnen. In de energiesector kunnen geavanceerde simulaties bijdragen aan onderzoek naar materialen voor betere batterijen. In logistiek kan rekenkracht helpen om ingewikkelde planningsvraagstukken te onderzoeken. Het zijn kansen, geen gegarandeerde resultaten. De waarde ontstaat pas wanneer toepassingen aantoonbaar aansluiten op een concreet probleem.
De Rijksbrede quantumstrategie wil de stap van onderzoek naar toepassing versnellen. De overheid kan daarbij optreden als opdrachtgever en eerste gebruiker. Zo kunnen Nederlandse bedrijven en onderzoekers hun technologie in de praktijk beproeven. Dat helpt om kennis op te bouwen, toepassingen te verbeteren en een markt te ontwikkelen.
Brede welvaart ondersteunen
[Foto: Nico Smit | Unsplash]
Nederland bouwt voort op een bestaand quantumecosysteem. Voor Quantum Delta NL is € 614,9 miljoen uit het Nationaal Groeifonds toegekend. Het programma verbindt onderzoek, ondernemerschap en talentontwikkeling. Volgens het Nationaal Groeifonds kan die samenwerking bijdragen aan nieuwe bedrijven en oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken, bijvoorbeeld in gezondheid en energie.
Die basis kan ook buiten de directe technologiesector waarde opleveren. Samenwerking tussen universiteiten, startups, gevestigde bedrijven en overheden kan nieuwe banen en specialistische kennis stimuleren. Ook kunnen studenten en professionals nieuwe vaardigheden ontwikkelen. Daarmee wordt quantum niet alleen een onderwerp voor laboratoria, maar ook een investering in het innovatievermogen van Nederland.
De strategie noemt bovendien publieke waarden als onderdeel van de koers. Dat is relevant, want technologie krijgt pas maatschappelijk draagvlak wanneer organisaties zorgvuldig omgaan met de gevolgen. Door veiligheid, gelijke behandeling en verantwoord gebruik vanaf het begin mee te nemen, kan Nederland werken aan toepassingen die niet alleen technisch vernieuwend zijn, maar ook aansluiten bij publieke belangen.
Voorbereiding
Quantumtechnologie brengt ook een duidelijke cybersecurityopgave met zich mee. Krachtige quantumcomputers kunnen in de toekomst een bedreiging vormen voor huidige versleuteling. Overheden en bedrijven moeten daarom tijdig onderzoeken welke systemen en gegevens bescherming nodig hebben en hoe zij kunnen overstappen op quantumveilige cryptografie.
De Algemene Rekenkamer waarschuwde in februari 2026 dat 71 procent van de onderzochte rijksorganisaties nog niet was begonnen met voorbereidingen voor deze dreiging. Dat cijfer onderstreept waarom een rijksbrede aanpak belangrijk is. Een gezamenlijke koers kan departementen helpen kennis te delen, verantwoordelijkheden vast te leggen en de overgang naar nieuwe beveiligingstechnieken voor te bereiden.
De quantumstrategie kan bijdragen aan een bredere en toekomstbestendige cybersecurityaanpak
Voor organisaties buiten de overheid is dit eveneens een kans om digitale weerbaarheid structureel te versterken. Inventariseren waar versleuteling wordt gebruikt en plannen maken voor toekomstige aanpassingen kunnen helpen om gevoelige informatie beter te beschermen. Zo kan de quantumstrategie bijdragen aan een bredere en toekomstbestendige cybersecurityaanpak.
Meetbare impact
De positieve impact hangt uiteindelijk af van de uitvoering. De overheid moet plannen vertalen naar duidelijke verantwoordelijkheden, voldoende continuïteit in financiering en samenwerking met bedrijven en kennisinstellingen. Ook is het belangrijk om resultaten zichtbaar te maken: welke toepassingen komen dichter bij gebruik, hoeveel talent wordt opgeleid en hoe verbetert de digitale veiligheid?
De Europese Commissie wijst eveneens op het belang van langjarige publieke en private financiering, ondersteuning voor doorgroeiende startups en samenwerking aan een Europese quantumwaardeketen. Dat maakt duidelijk dat Nederland zijn positie niet alleen met onderzoek behoudt. Ook marktontwikkeling, productiecapaciteit en internationale samenwerking tellen mee.
De Rijksbrede Quantumstrategie biedt daarmee een kans om innovatie en publieke belangen samen te brengen. Als de overheid de uitvoering voortvarend organiseert, kan Nederland zijn sterke kennisbasis omzetten in economische activiteit, betere technologie en meer digitale weerbaarheid. De ambitie voor 2035 is groot. De maatschappelijke waarde begint met concrete stappen die vandaag worden gezet.
Rijksbrede quantumstrategie: kansen voor Nederland
Van onderzoek naar maatschappelijke waarde
De Rijksbrede quantumstrategie wil Nederland klaarstomen voor een toekomst waarin quantumtechnologie economische kansen kan vergroten, onderzoek kan versnellen en de digitale weerbaarheid kan versterken.
Het kabinet wil dat Nederland in 2035 een leidende positie inneemt in quantumtechnologie. De strategie richt zich daarom op meer dan wetenschappelijke vooruitgang. Ze verbindt innovatie aan praktische toepassingen, talentontwikkeling, veiligheid en samenwerking tussen overheid, kennisinstellingen en bedrijven. Dat kan Nederland helpen om kennis om te zetten in oplossingen die mensen en organisaties daadwerkelijk verder brengen.
Innovatie en toepassing verbinden
Quantumtechnologie bestaat uit verschillende ontwikkelingen, waaronder quantumcomputers, quantumsensoren en quantumnetwerken. Die technologieën zijn nog volop in ontwikkeling. Toch verkennen onderzoekers en bedrijven al waar ze waarde kunnen toevoegen. Quantumcomputers kunnen bepaalde complexe berekeningen mogelijk sneller uitvoeren. Quantumsensoren kunnen zeer nauwkeurig meten. Quantumnetwerken kunnen nieuwe vormen van communicatie ondersteunen.
Dat potentieel raakt uiteenlopende sectoren. In de zorg kan betere rekenkracht helpen bij onderzoek naar medicijnen. In de energiesector kunnen geavanceerde simulaties bijdragen aan onderzoek naar materialen voor betere batterijen. In logistiek kan rekenkracht helpen om ingewikkelde planningsvraagstukken te onderzoeken. Het zijn kansen, geen gegarandeerde resultaten. De waarde ontstaat pas wanneer toepassingen aantoonbaar aansluiten op een concreet probleem.
De Rijksbrede quantumstrategie wil de stap van onderzoek naar toepassing versnellen. De overheid kan daarbij optreden als opdrachtgever en eerste gebruiker. Zo kunnen Nederlandse bedrijven en onderzoekers hun technologie in de praktijk beproeven. Dat helpt om kennis op te bouwen, toepassingen te verbeteren en een markt te ontwikkelen.
Brede welvaart ondersteunen
Nederland bouwt voort op een bestaand quantumecosysteem. Voor Quantum Delta NL is € 614,9 miljoen uit het Nationaal Groeifonds toegekend. Het programma verbindt onderzoek, ondernemerschap en talentontwikkeling. Volgens het Nationaal Groeifonds kan die samenwerking bijdragen aan nieuwe bedrijven en oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken, bijvoorbeeld in gezondheid en energie.
Die basis kan ook buiten de directe technologiesector waarde opleveren. Samenwerking tussen universiteiten, startups, gevestigde bedrijven en overheden kan nieuwe banen en specialistische kennis stimuleren. Ook kunnen studenten en professionals nieuwe vaardigheden ontwikkelen. Daarmee wordt quantum niet alleen een onderwerp voor laboratoria, maar ook een investering in het innovatievermogen van Nederland.
De strategie noemt bovendien publieke waarden als onderdeel van de koers. Dat is relevant, want technologie krijgt pas maatschappelijk draagvlak wanneer organisaties zorgvuldig omgaan met de gevolgen. Door veiligheid, gelijke behandeling en verantwoord gebruik vanaf het begin mee te nemen, kan Nederland werken aan toepassingen die niet alleen technisch vernieuwend zijn, maar ook aansluiten bij publieke belangen.
Voorbereiding
Quantumtechnologie brengt ook een duidelijke cybersecurityopgave met zich mee. Krachtige quantumcomputers kunnen in de toekomst een bedreiging vormen voor huidige versleuteling. Overheden en bedrijven moeten daarom tijdig onderzoeken welke systemen en gegevens bescherming nodig hebben en hoe zij kunnen overstappen op quantumveilige cryptografie.
De Algemene Rekenkamer waarschuwde in februari 2026 dat 71 procent van de onderzochte rijksorganisaties nog niet was begonnen met voorbereidingen voor deze dreiging. Dat cijfer onderstreept waarom een rijksbrede aanpak belangrijk is. Een gezamenlijke koers kan departementen helpen kennis te delen, verantwoordelijkheden vast te leggen en de overgang naar nieuwe beveiligingstechnieken voor te bereiden.
Voor organisaties buiten de overheid is dit eveneens een kans om digitale weerbaarheid structureel te versterken. Inventariseren waar versleuteling wordt gebruikt en plannen maken voor toekomstige aanpassingen kunnen helpen om gevoelige informatie beter te beschermen. Zo kan de quantumstrategie bijdragen aan een bredere en toekomstbestendige cybersecurityaanpak.
Meetbare impact
De positieve impact hangt uiteindelijk af van de uitvoering. De overheid moet plannen vertalen naar duidelijke verantwoordelijkheden, voldoende continuïteit in financiering en samenwerking met bedrijven en kennisinstellingen. Ook is het belangrijk om resultaten zichtbaar te maken: welke toepassingen komen dichter bij gebruik, hoeveel talent wordt opgeleid en hoe verbetert de digitale veiligheid?
De Europese Commissie wijst eveneens op het belang van langjarige publieke en private financiering, ondersteuning voor doorgroeiende startups en samenwerking aan een Europese quantumwaardeketen. Dat maakt duidelijk dat Nederland zijn positie niet alleen met onderzoek behoudt. Ook marktontwikkeling, productiecapaciteit en internationale samenwerking tellen mee.
De Rijksbrede Quantumstrategie biedt daarmee een kans om innovatie en publieke belangen samen te brengen. Als de overheid de uitvoering voortvarend organiseert, kan Nederland zijn sterke kennisbasis omzetten in economische activiteit, betere technologie en meer digitale weerbaarheid. De ambitie voor 2035 is groot. De maatschappelijke waarde begint met concrete stappen die vandaag worden gezet.