Het is essentieel om digitale uitsluiting in Nederland te verkleinen, vooral voor mensen met een laag inkomen en kinderen zonder eigen apparaat. Het initiatief van Stichting Allemaal Digitaal in samenwerking met de Rijksoverheid en maatschappelijke organisaties pakt dit op een structurele manier aan, met een focus op hergebruik laptops die een tweede leven krijgen bij mensen die ze hard nodig hebben. Deze aanpak koppelt duurzaamheid aan sociale impact en laat zien hoe circulaire IT kan bijdragen aan gelijke digitale kansen.
In Nederland blijft toegang tot een eigen laptop geen vanzelfsprekendheid. Maar juist in een wereld waarin steeds meer diensten, waaronder die van de overheid, alleen digitaal beschikbaar zijn, werkt het ontbreken van een apparaat als een barrière voor onderwijs, werk en maatschappelijke participatie. Het initiatief dat tijdens het Circulaire‑IT Jaarcongres werd toegelicht door Merit van Breukelen en Vera de Goede, toont hoe publieke en private partijen kunnen samenwerken om deze laten te verkleinen, met concrete stappen en langdurige inzet.
Hergebruik laptops
Digitale inclusie betekent dat iedereen in staat is toegang te hebben tot digitale informatie, diensten en tools die noodzakelijk zijn om volwaardig mee te doen in de maatschappij. In Nederland gaan tienduizenden kinderen en volwassenen nog steeds zonder geschikt apparaat naar school of werk. Volgens Stichting Allemaal Digitaal zijn er 420.000 kinderen en jongeren in Nederland zonder eigen laptop, wat grote gevolgen heeft voor hun onderwijs, kansen en ontwikkeling. Dit is een probleem dat niet alleen bij onderwijs stopt, maar doorwerkt in werk, gezondheid en sociale participatie.
Gebrek aan apparaten leidt tot digitale uitsluiting
Het ontbreken van een laptop beperkt niet alleen onderwijs en werk, maar vormt ook een obstakel voor het regelen van essentiële zaken zoals belastingaangifte, toeslagen en andere digitale overheidsdiensten. De Rijksoverheid benadrukt dat digitale vaardigheden en toegang tot apparatuur gelijk belangrijk zijn. Zo had in recente jaren nog 17% van Nederlanders geen basis digitale vaardigheden, wat samen met gebrek aan apparaten leidt tot digitale uitsluiting.
In het keynotegesprek werd benadrukt dat deze samenwerking voor de periode 2025 tot en met 2030 loopt, en dat er minimaal 10.000 laptops per jaar worden ingezet om mensen toegang te geven tot digitale middelen. Dit geeft een veel grotere zekerheid dan kortlopende projecten en laat zien dat langdurige partnerschappen essentieel zijn voor maatschappelijke impact en schaal.
Belangrijke actoren in deze keten zijn refurbishers, maatschappelijke organisaties en de regievoerder zelf. Elk van deze actoren vervult een rol:
Refurbishers zorgen dat afgeschreven laptops een tweede leven krijgen.
Maatschappelijke organisaties identificeren de mensen die het meest gebaat zijn bij een laptop en bieden begeleiding en ondersteuning bij gebruik.
Allemaal Digitaal onderhoudt de keten, monitort de resultaten en bevordert samenwerking tussen partners.
Rol maatschappelijke organisaties
[Foto: Mohamed Hassan | Pixabay]
In de praktijk werken zo’n dertig welzijnsorganisaties samen met Stichting Allemaal Digitaal. Deze organisaties weten precies welke mensen het meeste voordeel hebben bij een laptop en kunnen daarbij begeleiding aanbieden om digitale vaardigheden te versterken. Ouderen, nieuwkomers, mensen met een beperking en gezinnen in armoede behoren tot doelgroepen die via deze kanalen geholpen worden.
Voor veel mensen betekent een laptop niet alleen toegang tot digitale diensten, maar een stap naar zelfstandigheid: het opstellen van een cv, solliciteren, contact houden met familie en toegang tot informatie. De impact op participatie in de maatschappij is daarom groot.
Duurzaamheid en circulaire impact
Het hergebruik van laptops speelt een belangrijke rol in het verminderen van elektronisch afval (e‑waste) en het terugdringen van de CO2‑voetafdruk van IT‑apparatuur. Door afgeschreven laptops professioneel te refurbishen en opnieuw in te zetten, kunnen grondstoffen langer meegaan en hoeven minder nieuwe apparaten geproduceerd te worden. Dit sluit aan bij bredere doelstellingen op duurzame IT‑inkoop en circulaire IT.
Aan de productiekant van IT‑apparatuur is het verlengen van levensduur één van de belangrijkste instrumenten om de milieu-impact van technologie te verminderen. Refurbishing draagt bij aan verlaging van grondstofgebruik, afval en energieverbruik.
Uitdagingen en verbeterpunten
Tijdens het congres benadrukten Van Breukelen en De Goede ook praktische uitdagingen. Bijvoorbeeld, laptops die met wachtwoorden worden aangeleverd, kunnen niet direct worden schoongemaakt; wat het proces vertraagt, de efficiëntie vermindert en de kosten verhoogt. Daarnaast blijft transport en logistiek een belangrijke factor tijdens het doorgeven van apparaten, en moet hier structureel aandacht aan besteed worden.
Organisaties moeten investeren in digitale training en ondersteuning
Een andere uitdaging is het effectief inzetten van digitale vaardigheden. Alleen een apparaat leveren is niet voldoende; ontvangers hebben vaak begeleiding nodig om het te gebruiken voor onderwijs, werk en contact met de overheid. Organisaties moeten daarom ook investeren in digitale training en ondersteuning.
Impact op maatschappelijke gelijkheid
Door digitale uitsluiting aan te pakken met concrete oplossingen zoals refurbished laptops, neemt niet alleen de toegang tot digitale diensten toe, maar ook de kansen voor opleiding, werk en sociale participatie. Dit draagt bij aan bredere maatschappelijke doelen zoals armoedebestrijding, sociale inclusie en gelijke kansen.
De aanpak van Stichting Allemaal Digitaal en partners laat zien dat circulaire IT en sociale impact elkaar kunnen versterken. Door duurzame oplossingen te koppelen aan sociale nood en inclusie, ontstaat een model dat niet alleen elektrische apparaten een tweede leven geeft, maar ook mensen meer mogelijkheden om volwaardig in de digitale maatschappij mee te doen.
Hergebruik laptops Rijk versterkt digitale inclusie
Het is essentieel om digitale uitsluiting in Nederland te verkleinen, vooral voor mensen met een laag inkomen en kinderen zonder eigen apparaat. Het initiatief van Stichting Allemaal Digitaal in samenwerking met de Rijksoverheid en maatschappelijke organisaties pakt dit op een structurele manier aan, met een focus op hergebruik laptops die een tweede leven krijgen bij mensen die ze hard nodig hebben. Deze aanpak koppelt duurzaamheid aan sociale impact en laat zien hoe circulaire IT kan bijdragen aan gelijke digitale kansen.
In Nederland blijft toegang tot een eigen laptop geen vanzelfsprekendheid. Maar juist in een wereld waarin steeds meer diensten, waaronder die van de overheid, alleen digitaal beschikbaar zijn, werkt het ontbreken van een apparaat als een barrière voor onderwijs, werk en maatschappelijke participatie. Het initiatief dat tijdens het Circulaire‑IT Jaarcongres werd toegelicht door Merit van Breukelen en Vera de Goede, toont hoe publieke en private partijen kunnen samenwerken om deze laten te verkleinen, met concrete stappen en langdurige inzet.
Hergebruik laptops
Digitale inclusie betekent dat iedereen in staat is toegang te hebben tot digitale informatie, diensten en tools die noodzakelijk zijn om volwaardig mee te doen in de maatschappij. In Nederland gaan tienduizenden kinderen en volwassenen nog steeds zonder geschikt apparaat naar school of werk. Volgens Stichting Allemaal Digitaal zijn er 420.000 kinderen en jongeren in Nederland zonder eigen laptop, wat grote gevolgen heeft voor hun onderwijs, kansen en ontwikkeling. Dit is een probleem dat niet alleen bij onderwijs stopt, maar doorwerkt in werk, gezondheid en sociale participatie.
Het ontbreken van een laptop beperkt niet alleen onderwijs en werk, maar vormt ook een obstakel voor het regelen van essentiële zaken zoals belastingaangifte, toeslagen en andere digitale overheidsdiensten. De Rijksoverheid benadrukt dat digitale vaardigheden en toegang tot apparatuur gelijk belangrijk zijn. Zo had in recente jaren nog 17% van Nederlanders geen basis digitale vaardigheden, wat samen met gebrek aan apparaten leidt tot digitale uitsluiting.
Publiek‑privaat model
Het project rond refurbished laptops is een voorbeeld van een samenwerkingsmodel waarin de overheid, non‑profit en refurbishers samenwerken. De Rijksoverheid stelt duizenden afgeschreven laptops beschikbaar, die worden opgeknapt en gecertificeerd schoongemaakt, waarna Stichting Allemaal Digitaal de regie voert over distributie aan organisaties die de apparaten uitgeven aan mensen die ze nodig hebben.
In het keynotegesprek werd benadrukt dat deze samenwerking voor de periode 2025 tot en met 2030 loopt, en dat er minimaal 10.000 laptops per jaar worden ingezet om mensen toegang te geven tot digitale middelen. Dit geeft een veel grotere zekerheid dan kortlopende projecten en laat zien dat langdurige partnerschappen essentieel zijn voor maatschappelijke impact en schaal.
Belangrijke actoren in deze keten zijn refurbishers, maatschappelijke organisaties en de regievoerder zelf. Elk van deze actoren vervult een rol:
Rol maatschappelijke organisaties
In de praktijk werken zo’n dertig welzijnsorganisaties samen met Stichting Allemaal Digitaal. Deze organisaties weten precies welke mensen het meeste voordeel hebben bij een laptop en kunnen daarbij begeleiding aanbieden om digitale vaardigheden te versterken. Ouderen, nieuwkomers, mensen met een beperking en gezinnen in armoede behoren tot doelgroepen die via deze kanalen geholpen worden.
Voor veel mensen betekent een laptop niet alleen toegang tot digitale diensten, maar een stap naar zelfstandigheid: het opstellen van een cv, solliciteren, contact houden met familie en toegang tot informatie. De impact op participatie in de maatschappij is daarom groot.
Duurzaamheid en circulaire impact
Het hergebruik van laptops speelt een belangrijke rol in het verminderen van elektronisch afval (e‑waste) en het terugdringen van de CO2‑voetafdruk van IT‑apparatuur. Door afgeschreven laptops professioneel te refurbishen en opnieuw in te zetten, kunnen grondstoffen langer meegaan en hoeven minder nieuwe apparaten geproduceerd te worden. Dit sluit aan bij bredere doelstellingen op duurzame IT‑inkoop en circulaire IT.
Aan de productiekant van IT‑apparatuur is het verlengen van levensduur één van de belangrijkste instrumenten om de milieu-impact van technologie te verminderen. Refurbishing draagt bij aan verlaging van grondstofgebruik, afval en energieverbruik.
Uitdagingen en verbeterpunten
Tijdens het congres benadrukten Van Breukelen en De Goede ook praktische uitdagingen. Bijvoorbeeld, laptops die met wachtwoorden worden aangeleverd, kunnen niet direct worden schoongemaakt; wat het proces vertraagt, de efficiëntie vermindert en de kosten verhoogt. Daarnaast blijft transport en logistiek een belangrijke factor tijdens het doorgeven van apparaten, en moet hier structureel aandacht aan besteed worden.
Een andere uitdaging is het effectief inzetten van digitale vaardigheden. Alleen een apparaat leveren is niet voldoende; ontvangers hebben vaak begeleiding nodig om het te gebruiken voor onderwijs, werk en contact met de overheid. Organisaties moeten daarom ook investeren in digitale training en ondersteuning.
Impact op maatschappelijke gelijkheid
Door digitale uitsluiting aan te pakken met concrete oplossingen zoals refurbished laptops, neemt niet alleen de toegang tot digitale diensten toe, maar ook de kansen voor opleiding, werk en sociale participatie. Dit draagt bij aan bredere maatschappelijke doelen zoals armoedebestrijding, sociale inclusie en gelijke kansen.
De aanpak van Stichting Allemaal Digitaal en partners laat zien dat circulaire IT en sociale impact elkaar kunnen versterken. Door duurzame oplossingen te koppelen aan sociale nood en inclusie, ontstaat een model dat niet alleen elektrische apparaten een tweede leven geeft, maar ook mensen meer mogelijkheden om volwaardig in de digitale maatschappij mee te doen.