The SparQle
  • Impact Stories
  • Digital Impact Makers
  • Thema’s
    • Digitale samenleving & ethiek
      • Digitale identiteit & vertrouwen
      • Digitale inclusie & toegankelijkheid
      • Ethische technologie & AI
      • Privacy & digitale rechten
    • Digitale soevereiniteit & economie
      • Blockchain & digitale waarde
      • Cybersecurity & nationale veiligheid
      • Data soevereiniteit & governance
      • Europese cloud & infrastructuur
    • Duurzame digitalisering & ecologie
      • Circulaire IT & duurzame inkoop
      • Green IT & CO₂-reductie
      • Meetbaarheid & rapportage (ESG/CSRD)
      • Smart cities & digitale duurzaamheid
    • Innovatie & maatschappelijke impact
      • Innovatie & ESG
      • Innovatieve technologieën
      • Startups & ondernemerschap met impact
      • Toepassingen in sectoren
    • Transparantie & verantwoord digitaliseren
      • AI governance & regelgeving
      • Data-ethiek & verantwoord gebruik
      • ESG/CSRD & rapportage
      • Transparantie & open standaarden
  • Dossiers
    • Vast in de cloud
      • De weg uit de soevereine impasse (#1)
      • Dit zijn de vijf wegen vooruit (#2)
      • Drie mythes die verlammen (#3)
      • 90% van data wordt vergeten (#4)
      • “Van bondgenoot naar vazal” (#5)
    • Digitale autonomie in actie
      • ICC ruilt Microsoft Office in
      • Zo krijg je grip op Big Tech
      • DCC geeft goede voorbeeld
      • Soevereine back-up in zorg
  • Contact
  • Doe mee met The SparQle!
Digitale Transformatie

Arre Zuurmond: Digitale transformatie opnieuw ontwerpen

By Sander Hulsman on 2 november 2026

Kritische lezing tijdens 25-jarige jubileum ICTU

Digitale transformatie kan veel meer betekenen dan nieuwe technologie invoeren. Volgens Arre Zuurmond begint echte digitalisering pas wanneer organisaties bereid zijn hun processen, werkwijzen en onderlinge samenwerking opnieuw te ontwerpen. Daarmee kan technologie bijdragen aan betere publieke dienstverlening en meer maatschappelijke waarde.

Tijdens de viering van 25 jaar ICTU hield Arre Zuurmond een kritische lezing over de staat van de digitale overheid. Zijn boodschap was scherp, maar uiteindelijk ook positief. Nederland beschikt volgens hem over veel van de technologie die nodig is voor verandering. De echte uitdaging ligt elders: in de manier waarop organisaties die technologie gebruiken. ICTU werkt sinds 2001 aan digitaliseringsvraagstukken binnen de overheid en vierde in 2026 het 25-jarig bestaan.

Digitale transformatie

Zuurmond maakt een belangrijk onderscheid tussen digitalisering en digitale transformatie. Technologie is volgens hem niet het doel. Cloud, AI, digitale wallets, data en digitale soevereiniteit vormen vooral de infrastructuur waarmee organisaties anders kunnen gaan werken.

Digitalisering moet niet simpelweg in bestaande organisaties worden geïmplementeerd

In zijn speech stelt hij dat digitalisering niet simpelweg in bestaande organisaties moet worden geïmplementeerd. De technologie verandert werkprocessen, werkprocessen veranderen organisaties en uiteindelijk veranderen ook de ecosystemen waarin organisaties functioneren.

Dat perspectief maakt digitalisering relevanter voor iedereen die zich bezighoudt met maatschappelijke opgaven. Een digitale overheid gaat dan niet alleen over snellere formulieren of betere websites. Het gaat over de vraag hoe publieke dienstverlening daadwerkelijk kan worden georganiseerd rond de behoeften van burgers en ondernemers.

Publieke waarde vergroten

Arre Zuurmond
Arre Zuurmond [foto: LinkedIn]

De potentiële impact daarvan is groot. Zuurmond noemt in zijn speech voorbeelden uit onder meer zorg, politie en sociale zekerheid. Digitale technologie kan volgens hem helpen om preventie in de zorg te versterken, opsporingsprocessen te versnellen en publieke voorzieningen automatisch beschikbaar te maken wanneer gegevens al aantonen dat iemand daarvoor in aanmerking komt.

Daarmee verschuift de discussie van efficiëntie naar publieke waarde. Technologie kan medewerkers ondersteunen, administratieve lasten verminderen en burgers sneller toegang geven tot voorzieningen. De winst zit dan niet primair in minder computersystemen of lagere IT-kosten, maar in een overheid die beter aansluit op de werkelijkheid van mensen.

De Nederlandse Digitaliseringsstrategie sluit bij die gedachte aan. De strategie beschouwt digitalisering als een noodzakelijke randvoorwaarde om overheidstaken betrouwbaar, efficiënt en verantwoord uit te voeren. Daarbij staan samenwerking tussen overheidslagen, publieke dienstverleners, kennisinstellingen en marktpartijen centraal.

Digitale governance

Daarmee wordt digitale governance minstens zo belangrijk als technologie zelf. Zuurmond pleit voor samenwerking tussen ICT-professionals, beleidsmakers, uitvoerders en wetgevingsjuristen. ICT-organisaties moeten volgens hem minder functioneren als opdrachtnemer die een technische specificatie uitvoert en meer als partner in maatschappelijke verandering.

Ook het Adviescollege ICT-toetsing signaleert al langer dat ICT-ontwikkeling en beleidsontwikkeling beter op elkaar moeten aansluiten. In een evaluatie van overheids-ICT stelde het college dat de ICT-wereld en beleidsontwikkeling in de praktijk nog te veel los van elkaar staan. Juist het gezamenlijk bespreken van afhankelijkheden kan bijdragen aan betere digitale transformatie.

Wat kan digitale transformatie bereiken als zij technologie daadwerkelijk anders durft te gebruiken?

Dat is een belangrijke verschuiving. Digitale governance gaat niet alleen over controle, architectuur of compliance. Het gaat ook over het vermogen om technologie, beleid en uitvoering gezamenlijk te ontwerpen.

Maatschappelijke kans

De Europese context maakt die ontwikkeling nog relevanter. De Europese Commissie ziet digitale publieke dienstverlening, digitale vaardigheden, veilige infrastructuur en technologische soevereiniteit als onderdelen van een bredere digitale transformatie. Voor Nederland constateert de Commissie dat digitalisering van publieke en private diensten door een grote meerderheid van de bevolking als positief wordt ervaren. Tegelijkertijd blijven samenwerking, digitale vaardigheden en strategische afhankelijkheden aandachtspunten.

Daarmee krijgt de boodschap van Zuurmond een bredere betekenis. Digitale transformatie hoeft niet te draaien om de vraag welke nieuwe technologie een organisatie kan aanschaffen. De interessantere vraag is wat een organisatie voor burgers, medewerkers en samenleving kan bereiken als zij technologie daadwerkelijk anders durft te gebruiken.

Zuurmond eindigt zijn speech daarom opvallend positief. Hij roept op om voluit te investeren in onder meer AI, data, cloud, digitale wallets en soevereiniteit, maar deze technologie vervolgens te gebruiken als facilitaire infrastructuur voor echte verandering.

Dat maakt zijn boodschap relevant voor veel meer dan ICTU. De grootste digitale innovatie ontstaat mogelijk niet wanneer organisaties meer technologie invoeren, maar wanneer zij durven bedenken wat er met die technologie fundamenteel anders kan.

AIDigitale governanceDigitale toegankelijkheid (WCAG)InnovatieTransparantie
Posted in Digitale samenleving & ethiek, Innovatie & maatschappelijke impact, Innovatieve technologieën, Toepassingen in sectoren, Transparantie & open standaarden, Transparantie & verantwoord digitaliseren.
Share
PreviousCristina Caffarra: Europese cloud als motor voor groei
NextNATO resilience baseline requirements versterken weerbaarheid
Tekengebied 3
  • Contact
  • Updates
  • Doe mee!
  • Disclaimer
  • Algemene Voorwaarden
  • Privacy
Alle intellectuele eigendomsrechten op de inhoud van deze website, waaronder teksten, afbeeldingen, logo’s en grafische elementen, berusten bij The SparQle, tenzij anders vermeld. Het is niet toegestaan om materiaal van deze website te kopiëren, verspreiden of te gebruiken zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van The SparQle.
© 2026 SparQle Media
  • Impact Stories
  • Digital Impact Makers
  • Thema’s
    • Digitale samenleving & ethiek
      • Digitale identiteit & vertrouwen
      • Digitale inclusie & toegankelijkheid
      • Ethische technologie & AI
      • Privacy & digitale rechten
    • Digitale soevereiniteit & economie
      • Blockchain & digitale waarde
      • Cybersecurity & nationale veiligheid
      • Data soevereiniteit & governance
      • Europese cloud & infrastructuur
    • Duurzame digitalisering & ecologie
      • Circulaire IT & duurzame inkoop
      • Green IT & CO₂-reductie
      • Meetbaarheid & rapportage (ESG/CSRD)
      • Smart cities & digitale duurzaamheid
    • Innovatie & maatschappelijke impact
      • Innovatie & ESG
      • Innovatieve technologieën
      • Startups & ondernemerschap met impact
      • Toepassingen in sectoren
    • Transparantie & verantwoord digitaliseren
      • AI governance & regelgeving
      • Data-ethiek & verantwoord gebruik
      • ESG/CSRD & rapportage
      • Transparantie & open standaarden
  • Dossiers
    • Vast in de cloud
      • De weg uit de soevereine impasse (#1)
      • Dit zijn de vijf wegen vooruit (#2)
      • Drie mythes die verlammen (#3)
      • 90% van data wordt vergeten (#4)
      • “Van bondgenoot naar vazal” (#5)
    • Digitale autonomie in actie
      • ICC ruilt Microsoft Office in
      • Zo krijg je grip op Big Tech
      • DCC geeft goede voorbeeld
      • Soevereine back-up in zorg
  • Contact
  • Doe mee met The SparQle!