Circulaire IT staat of valt met regie over de hele keten, van gebruik tot hergebruik en pas als laatste recycling. Tijdens het Circulaire-IT Jaarcongres hield Jeroen Sipsma, Managing Director bij Service Planet, een keynote die precies dat blootlegt: zonder samenhangende visie en uitvoering blijven circulaire ambities steken in goede bedoelingen.
De circulaire IT-sector praat al jaren over doelen, percentages en beleidskaders. Tegelijkertijd groeit de berg e-waste, neemt de afhankelijkheid van kritieke grondstoffen toe en blijft hergebruik structureel onderbenut. In die spanning positioneerde Sipsma zijn verhaal. Niet als doemdenker, maar als realist met twintig jaar praktijkervaring in reparatie en refurbishment. Zijn boodschap is helder: zolang circulaire IT zich eenzijdig blijft richten op recycling, laat Nederland economische waarde, grondstoffen en strategische autonomie liggen.
Praktijk toont structurele scheefgroei
Sipsma werkt bij een groot repair center dat maandelijks duizenden apparaten herstelt voor fabrikanten, retailers en zakelijke klanten. Vanuit die praktijk ziet hij een paradox. De afgelopen twintig jaar nam het aantal reparateurs nauwelijks toe, terwijl de maatschappelijke ambities rond circulariteit explosief groeiden. Minder concurrentie lijkt positief, maar betekent vooral dat de sector onvoldoende opschaalt om beleidsdoelen waar te maken.
Zonder structurele verankering blijft impact beperkt
Circulaire IT vraagt namelijk meer dan intenties. Het vraagt capaciteit, infrastructuur en vooral samenhang tussen schakels. In de huidige markt opereren reparatie, refurbishment en recycling grotendeels los van elkaar. Initiatieven ontstaan, maar verdwijnen ook weer. Sipsma vergelijkt ze met kleine raketten die kort opstijgen en snel neerstorten. Zonder structurele verankering blijft impact beperkt.
Grondstoffenafhankelijkheid
De urgentie reikt verder dan duurzaamheid alleen. Europa is sterk afhankelijk van kritieke grondstoffen, waarvan een groot deel in handen is van China. Volgens de Europese Commissie geldt dit voor tientallen materialen die essentieel zijn voor elektronica. Tegelijkertijd exporteert Europa grote hoeveelheden gebruikte apparatuur, vaak zonder zicht op hergebruik of terugwinning van materialen.
Dat maakt circulaire IT ook een geopolitiek vraagstuk. Apparaten bevatten waardevolle metalen en zeldzame aardmaterialen die al zijn gewonnen, geraffineerd en verwerkt. Toch wordt slechts een klein deel daadwerkelijk hoogwaardig hergebruikt. De rest verdwijnt uit beeld, belandt in e-waste stromen of wordt laagwaardig gerecycled.
Urban mining
Sipsma benoemt het concept urban mining als een gemiste kans. Smartphones en laptops functioneren feitelijk als mini-mijnen. In de gebruiksfase zit de hoogste economische en ecologische waarde. Toch gooien we volgens hem tot driekwart van die waarde weg door apparaten te vroeg af te schrijven.
Circulaire IT draait daarom niet alleen om afvalverwerking, maar om levensduurverlenging
Onafhankelijke cijfers bevestigen dit beeld. De Global E-waste Monitor laat zien dat wereldwijd minder dan 25 procent van e-waste correct wordt ingezameld en verwerkt. Europa scoort relatief beter, maar ook hier verdwijnt veel waarde buiten het zicht.
Circulaire IT draait daarom niet alleen om afvalverwerking, maar om levensduurverlenging. Reparatie en refurbishment vertragen de behoefte aan nieuwe productie, verminderen CO₂-uitstoot en verkleinen grondstoffenafhankelijkheid.
Druk op sector zonder uitvoering
De Europese Unie voert de druk verder op. Richtlijnen zoals ‘right to repair’ en het digitale productpaspoort verplichten fabrikanten en ketenpartners tot transparantie, onderdelenbeschikbaarheid en langere ondersteuning. Nederland moet deze regels implementeren, maar de uitvoeringsstructuur ontbreekt grotendeels.
Sipsma ziet veel kleine initiatieven, maar weinig nationale coördinatie. Terwijl landen als Frankrijk en Duitsland subsidies en reparatiebonnen invoerden, worstelen die modellen met bureaucratie en inefficiëntie. Volgens Sipsma kan Nederland het slimmer doen, mits er een centrale regierol komt.
Stichting Open
Jeroen Sipsma [foto: LinkedIn]
Die regierol ziet Sipsma bij Stichting Open. Deze organisatie ontstond vanuit afvalwetgeving en heeft recycling effectief georganiseerd. Consumenten weten inmiddels wat recyclen betekent en waar ze terechtkunnen. Dat succes wil Sipsma verbreden naar de hele circulaire IT-keten.
Nu ligt de focus sterk op tonnages en afvoer. Dat botst met reparatie en hergebruik, die juist waarde behouden. In plaats van concurrerende belangen pleit Sipsma voor ketenoptimalisatie. Refurbishment, repair en recycling horen in elkaars verlengde te liggen, niet tegenover elkaar.
Een bredere Stichting Open zou kunnen fungeren als schakel tussen overheid en markt. Denk aan certificering van betrouwbare reparateurs, datastandaarden voor apparaatvolgsystemen en coördinatie van subsidies voor hergebruik.
Data en standaarden als fundament circulaire IT
Transparantie speelt hierin een sleutelrol. Meerdere sprekers tijdens het congres benoemden al het belang van data over apparaten en grondstoffen. Waar bevindt een apparaat zich, wat is de staat, welke onderdelen zijn vervangen en wat is de resterende levensduur.
Een centrale organisatie kan standaarden vastleggen voor datadeling, AI-toepassingen in sortering en besluitvorming, en interoperabiliteit tussen systemen. Zonder dit fundament blijft circulaire IT versnipperd en inefficiënt.
Rrepair en refurbishment
Sipsma benadrukt dat circulaire IT geen kostenpost hoeft te zijn. Integendeel. Zijn organisatie verwerkt jaarlijks honderdduizenden apparaten. Door relatief eenvoudige ingrepen besparen retailers en fabrikanten aantoonbaar geld. Minder retouren, hogere restwaarde en lagere inkoop van nieuwe apparaten.
Beleid volgt pas als de sector zich verenigt en concrete voorstellen indient
Naarmate nieuwe producten duurder en schaarser worden, groeit het belang van refurbishment als verdienmodel. Grote spelers zoals MediaMarkt investeren al in hergebruikconcepten. Maar schaal ontstaat alleen als de hele sector meebeweegt.
Politiek momentum vraagt sectorbrede steun
Volgens Sipsma ontstaat er politiek momentum. Partijen als VVD, CDA en D66 hebben circulaire IT en reparatie opgenomen in hun programma’s. Gesprekken lopen, maar beleid volgt pas als de sector zich verenigt en concrete voorstellen indient.
Daarom roept Sipsma bedrijven op zich aan te sluiten bij ronde tafels en sectorinitiatieven. Niet om te praten om het praten, maar om gezamenlijk richting te geven aan regelgeving, uitvoering en marktontwikkeling.
Circulaire IT als strategische keuze
Circulaire IT raakt duurzaamheid, economie en digitale soevereiniteit tegelijk. Wie apparaten langer gebruikt, verkleint CO₂-uitstoot, bespaart kosten en vermindert geopolitieke afhankelijkheden. Dat vraagt om samenwerking, regie en durf om bestaande structuren te herzien.
De keynote van Sipsma maakt duidelijk dat de kennis en praktijkervaring aanwezig zijn. Wat ontbreekt is samenhang. Precies daar ligt de volgende stap voor circulaire IT in Nederland.
Circulaire IT vraagt regie in hele keten
Reparatie en hergebruik als vergeten sleutel
Circulaire IT staat of valt met regie over de hele keten, van gebruik tot hergebruik en pas als laatste recycling. Tijdens het Circulaire-IT Jaarcongres hield Jeroen Sipsma, Managing Director bij Service Planet, een keynote die precies dat blootlegt: zonder samenhangende visie en uitvoering blijven circulaire ambities steken in goede bedoelingen.
De circulaire IT-sector praat al jaren over doelen, percentages en beleidskaders. Tegelijkertijd groeit de berg e-waste, neemt de afhankelijkheid van kritieke grondstoffen toe en blijft hergebruik structureel onderbenut. In die spanning positioneerde Sipsma zijn verhaal. Niet als doemdenker, maar als realist met twintig jaar praktijkervaring in reparatie en refurbishment. Zijn boodschap is helder: zolang circulaire IT zich eenzijdig blijft richten op recycling, laat Nederland economische waarde, grondstoffen en strategische autonomie liggen.
Praktijk toont structurele scheefgroei
Sipsma werkt bij een groot repair center dat maandelijks duizenden apparaten herstelt voor fabrikanten, retailers en zakelijke klanten. Vanuit die praktijk ziet hij een paradox. De afgelopen twintig jaar nam het aantal reparateurs nauwelijks toe, terwijl de maatschappelijke ambities rond circulariteit explosief groeiden. Minder concurrentie lijkt positief, maar betekent vooral dat de sector onvoldoende opschaalt om beleidsdoelen waar te maken.
Circulaire IT vraagt namelijk meer dan intenties. Het vraagt capaciteit, infrastructuur en vooral samenhang tussen schakels. In de huidige markt opereren reparatie, refurbishment en recycling grotendeels los van elkaar. Initiatieven ontstaan, maar verdwijnen ook weer. Sipsma vergelijkt ze met kleine raketten die kort opstijgen en snel neerstorten. Zonder structurele verankering blijft impact beperkt.
Grondstoffenafhankelijkheid
De urgentie reikt verder dan duurzaamheid alleen. Europa is sterk afhankelijk van kritieke grondstoffen, waarvan een groot deel in handen is van China. Volgens de Europese Commissie geldt dit voor tientallen materialen die essentieel zijn voor elektronica. Tegelijkertijd exporteert Europa grote hoeveelheden gebruikte apparatuur, vaak zonder zicht op hergebruik of terugwinning van materialen.
Dat maakt circulaire IT ook een geopolitiek vraagstuk. Apparaten bevatten waardevolle metalen en zeldzame aardmaterialen die al zijn gewonnen, geraffineerd en verwerkt. Toch wordt slechts een klein deel daadwerkelijk hoogwaardig hergebruikt. De rest verdwijnt uit beeld, belandt in e-waste stromen of wordt laagwaardig gerecycled.
Urban mining
Sipsma benoemt het concept urban mining als een gemiste kans. Smartphones en laptops functioneren feitelijk als mini-mijnen. In de gebruiksfase zit de hoogste economische en ecologische waarde. Toch gooien we volgens hem tot driekwart van die waarde weg door apparaten te vroeg af te schrijven.
Onafhankelijke cijfers bevestigen dit beeld. De Global E-waste Monitor laat zien dat wereldwijd minder dan 25 procent van e-waste correct wordt ingezameld en verwerkt. Europa scoort relatief beter, maar ook hier verdwijnt veel waarde buiten het zicht.
Circulaire IT draait daarom niet alleen om afvalverwerking, maar om levensduurverlenging. Reparatie en refurbishment vertragen de behoefte aan nieuwe productie, verminderen CO₂-uitstoot en verkleinen grondstoffenafhankelijkheid.
Druk op sector zonder uitvoering
De Europese Unie voert de druk verder op. Richtlijnen zoals ‘right to repair’ en het digitale productpaspoort verplichten fabrikanten en ketenpartners tot transparantie, onderdelenbeschikbaarheid en langere ondersteuning. Nederland moet deze regels implementeren, maar de uitvoeringsstructuur ontbreekt grotendeels.
Sipsma ziet veel kleine initiatieven, maar weinig nationale coördinatie. Terwijl landen als Frankrijk en Duitsland subsidies en reparatiebonnen invoerden, worstelen die modellen met bureaucratie en inefficiëntie. Volgens Sipsma kan Nederland het slimmer doen, mits er een centrale regierol komt.
Stichting Open
Jeroen Sipsma [foto: LinkedIn]
Nu ligt de focus sterk op tonnages en afvoer. Dat botst met reparatie en hergebruik, die juist waarde behouden. In plaats van concurrerende belangen pleit Sipsma voor ketenoptimalisatie. Refurbishment, repair en recycling horen in elkaars verlengde te liggen, niet tegenover elkaar.
Een bredere Stichting Open zou kunnen fungeren als schakel tussen overheid en markt. Denk aan certificering van betrouwbare reparateurs, datastandaarden voor apparaatvolgsystemen en coördinatie van subsidies voor hergebruik.
Data en standaarden als fundament circulaire IT
Transparantie speelt hierin een sleutelrol. Meerdere sprekers tijdens het congres benoemden al het belang van data over apparaten en grondstoffen. Waar bevindt een apparaat zich, wat is de staat, welke onderdelen zijn vervangen en wat is de resterende levensduur.
Een centrale organisatie kan standaarden vastleggen voor datadeling, AI-toepassingen in sortering en besluitvorming, en interoperabiliteit tussen systemen. Zonder dit fundament blijft circulaire IT versnipperd en inefficiënt.
Rrepair en refurbishment
Sipsma benadrukt dat circulaire IT geen kostenpost hoeft te zijn. Integendeel. Zijn organisatie verwerkt jaarlijks honderdduizenden apparaten. Door relatief eenvoudige ingrepen besparen retailers en fabrikanten aantoonbaar geld. Minder retouren, hogere restwaarde en lagere inkoop van nieuwe apparaten.
Naarmate nieuwe producten duurder en schaarser worden, groeit het belang van refurbishment als verdienmodel. Grote spelers zoals MediaMarkt investeren al in hergebruikconcepten. Maar schaal ontstaat alleen als de hele sector meebeweegt.
Politiek momentum vraagt sectorbrede steun
Volgens Sipsma ontstaat er politiek momentum. Partijen als VVD, CDA en D66 hebben circulaire IT en reparatie opgenomen in hun programma’s. Gesprekken lopen, maar beleid volgt pas als de sector zich verenigt en concrete voorstellen indient.
Daarom roept Sipsma bedrijven op zich aan te sluiten bij ronde tafels en sectorinitiatieven. Niet om te praten om het praten, maar om gezamenlijk richting te geven aan regelgeving, uitvoering en marktontwikkeling.
Circulaire IT als strategische keuze
Circulaire IT raakt duurzaamheid, economie en digitale soevereiniteit tegelijk. Wie apparaten langer gebruikt, verkleint CO₂-uitstoot, bespaart kosten en vermindert geopolitieke afhankelijkheden. Dat vraagt om samenwerking, regie en durf om bestaande structuren te herzien.
De keynote van Sipsma maakt duidelijk dat de kennis en praktijkervaring aanwezig zijn. Wat ontbreekt is samenhang. Precies daar ligt de volgende stap voor circulaire IT in Nederland.