The SparQle
  • Impact Stories
  • Digital Impact Makers
  • Thema’s
    • Digitale samenleving & ethiek
      • Digitale identiteit & vertrouwen
      • Digitale inclusie & toegankelijkheid
      • Ethische technologie & AI
      • Privacy & digitale rechten
    • Digitale soevereiniteit & economie
      • Blockchain & digitale waarde
      • Cybersecurity & nationale veiligheid
      • Data soevereiniteit & governance
      • Europese cloud & infrastructuur
    • Duurzame digitalisering & ecologie
      • Circulaire IT & duurzame inkoop
      • Green IT & CO₂-reductie
      • Meetbaarheid & rapportage (ESG/CSRD)
      • Smart cities & digitale duurzaamheid
    • Innovatie & maatschappelijke impact
      • Innovatie & ESG
      • Innovatieve technologieën
      • Startups & ondernemerschap met impact
      • Toepassingen in sectoren
    • Transparantie & verantwoord digitaliseren
      • AI governance & regelgeving
      • Data-ethiek & verantwoord gebruik
      • ESG/CSRD & rapportage
      • Transparantie & open standaarden
  • Dossiers
    • Vast in de cloud
      • De weg uit de soevereine impasse (#1)
      • Dit zijn de vijf wegen vooruit (#2)
      • Drie mythes die verlammen (#3)
      • 90% van data wordt vergeten (#4)
      • “Van bondgenoot naar vazal” (#5)
    • Digitale autonomie in actie
      • ICC ruilt Microsoft Office in
      • Zo krijg je grip op Big Tech
      • DCC geeft goede voorbeeld
      • Soevereine back-up in zorg
  • Contact
  • Doe mee met The SparQle!
Data

Digitale autonomie: ACM wijst nieuwe kansen

By Sander Hulsman on 17 november 2026

Meer keuzevrijheid en grip op data voor organisaties

Digitale autonomie geeft organisaties meer keuzevrijheid, grip op data en ruimte om digitale diensten te kiezen die bij hun doelen passen. De ACM laat zien hoe bestaande regels samenwerking, overstappen en nieuwe digitale oplossingen kunnen ondersteunen.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) beschrijft in een nieuwe handreiking welke mogelijkheden bedrijven, overheden en afnemers al hebben. De uitleg gaat onder meer over concurrentieregels, de Data Act, de Digital Markets Act en de Wet Markt en Overheid. Daarmee wordt digitale autonomie concreter: organisaties kunnen bewuster inkopen, gegevens toegankelijker maken en alternatieven helpen ontwikkelen. De ACM-handreiking is bedoeld om die mogelijkheden inzichtelijk te maken.

Keuzevrijheid

Digitale autonomie betekent volgens de ACM dat organisaties en gebruikers meer eigen regie hebben over hun IT-diensten, data en digitale weerbaarheid. Dat vraagt niet per se om alles zelf te bouwen of één leverancier volledig te vervangen. Het gaat erom dat organisaties voldoende mogelijkheden houden om keuzes te maken en waar nodig van richting te veranderen.

Gegevens kunnen moeilijk overdraagbaar zijn

Die keuzevrijheid wordt steeds belangrijker. Wanneer een organisatie sterk afhankelijk is van één digitale aanbieder, kan overstappen lastig worden. Ook kunnen gegevens moeilijk overdraagbaar zijn. Meer interoperabiliteit, duidelijke afspraken en toegang tot eigen data kunnen zulke drempels verkleinen. Dat geeft organisaties meer ruimte om diensten te combineren en oplossingen te kiezen die passen bij hun behoeften.

Sterkere digitale oplossingen

De handreiking benadrukt dat bedrijven onder voorwaarden kunnen samenwerken om hun digitale autonomie te vergroten. Denk aan gezamenlijke inkoop van clouddiensten of het ontwikkelen van open standaarden. Zulke afspraken kunnen het eenvoudiger maken om gegevens uit te wisselen en digitale infrastructuur robuuster te maken.

Daarbij blijft eerlijke concurrentie van belang. De ACM licht toe dat samenwerking soms voordelen kan opleveren die opwegen tegen mogelijke beperkingen van concurrentie. Dat vraagt om aantoonbare voordelen, afspraken die noodzakelijk zijn om die voordelen te behalen, een billijk aandeel voor afnemers en voldoende concurrentie in de markt. De handreiking helpt organisaties om die afweging beter te begrijpen. Bij twijfel kan de ACM bovendien in een vroeg stadium informeel meedenken over samenwerkingsafspraken.

Data Act

Data space blockchain
[Afbeelding: Gerd Altmann | Pixabay]

De Data Act kan gebruikers van slimme apparaten meer controle geven over gegevens die hun apparaten verzamelen. Bedrijven, consumenten en overheden kunnen vooraf duidelijkheid krijgen over die gegevens en onder voorwaarden toegang vragen. Ze kunnen gegevens ook laten delen met een derde partij van hun keuze.

Dat kan nieuwe toepassingen mogelijk maken. Een gebruiker kan bijvoorbeeld makkelijker een aanvullende dienst kiezen die met bestaande apparaatdata werkt. Voor bedrijven biedt toegang tot gegevens ruimte om diensten te verbeteren en nieuwe producten te ontwikkelen. Meer zeggenschap over data kan zo zowel keuzevrijheid als innovatie ondersteunen.

Overstappen naar cloud

Ook bij clouddiensten zet de regelgeving stappen richting meer keuze. De Data Act maakt het makkelijker om van aanbieder te wisselen en gegevens mee te nemen. De Digital Markets Act bevat daarnaast verplichtingen voor grote platforms die als poortwachter zijn aangewezen, waaronder regels rond dataportabiliteit en interoperabiliteit.

Dat kan de drempel verlagen om verschillende diensten naast elkaar te gebruiken of een alternatief te verkennen. Nieuwe aanbieders krijgen daardoor meer kans om klanten te bereiken. Organisaties kunnen op hun beurt beter onderzoeken welke oplossing aansluit op hun eisen rond kosten, continuïteit en gegevensbeheer.

Binnen geldende regels

De ACM-handreiking maakt vooral duidelijk dat digitale autonomie niet alleen een beleidsdoel is. Organisaties kunnen bij inkoop, contracten en databeheer al stappen zetten. Overheden kunnen bovendien digitale diensten aanbieden of als eerste klant nieuwe oplossingen helpen ontwikkelen, binnen de geldende regels.

Digitale autonomie is een praktische manier om meer regie te krijgen over de digitale toekomst

De positieve impact ontstaat wanneer organisaties die mogelijkheden vertalen naar concrete keuzes. Door gegevens overdraagbaar te houden, alternatieven mee te wegen en samen te werken waar dat waarde toevoegt, groeit de ruimte voor innovatie en weerbaarheid. Digitale autonomie is daarmee geen eindpunt, maar een praktische manier om meer regie te krijgen over de digitale toekomst.

Data soevereiniteitDigitale governanceEuropese cloudInnovatieOpen standaardenTransparantie
Posted in Data soevereiniteit & governance, Digitale soevereiniteit & economie, Europese cloud & infrastructuur, Innovatie & ESG, Innovatie & maatschappelijke impact, Transparantie & open standaarden, Transparantie & verantwoord digitaliseren.
Share
PreviousCybersecurity versterkt digitale weerbaarheid
NextDigitale weerbaarheid groeit door samen oefenen
Tekengebied 3
  • Contact
  • Updates
  • Doe mee!
  • Disclaimer
  • Algemene Voorwaarden
  • Privacy
Alle intellectuele eigendomsrechten op de inhoud van deze website, waaronder teksten, afbeeldingen, logo’s en grafische elementen, berusten bij The SparQle, tenzij anders vermeld. Het is niet toegestaan om materiaal van deze website te kopiëren, verspreiden of te gebruiken zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van The SparQle.
© 2026 SparQle Media
  • Impact Stories
  • Digital Impact Makers
  • Thema’s
    • Digitale samenleving & ethiek
      • Digitale identiteit & vertrouwen
      • Digitale inclusie & toegankelijkheid
      • Ethische technologie & AI
      • Privacy & digitale rechten
    • Digitale soevereiniteit & economie
      • Blockchain & digitale waarde
      • Cybersecurity & nationale veiligheid
      • Data soevereiniteit & governance
      • Europese cloud & infrastructuur
    • Duurzame digitalisering & ecologie
      • Circulaire IT & duurzame inkoop
      • Green IT & CO₂-reductie
      • Meetbaarheid & rapportage (ESG/CSRD)
      • Smart cities & digitale duurzaamheid
    • Innovatie & maatschappelijke impact
      • Innovatie & ESG
      • Innovatieve technologieën
      • Startups & ondernemerschap met impact
      • Toepassingen in sectoren
    • Transparantie & verantwoord digitaliseren
      • AI governance & regelgeving
      • Data-ethiek & verantwoord gebruik
      • ESG/CSRD & rapportage
      • Transparantie & open standaarden
  • Dossiers
    • Vast in de cloud
      • De weg uit de soevereine impasse (#1)
      • Dit zijn de vijf wegen vooruit (#2)
      • Drie mythes die verlammen (#3)
      • 90% van data wordt vergeten (#4)
      • “Van bondgenoot naar vazal” (#5)
    • Digitale autonomie in actie
      • ICC ruilt Microsoft Office in
      • Zo krijg je grip op Big Tech
      • DCC geeft goede voorbeeld
      • Soevereine back-up in zorg
  • Contact
  • Doe mee met The SparQle!